Su ürünleri terimleri sözlüğü
120 terim, yedi başlıkta. Tanımlar sözlük tanımına göre değil, işletme pratiğine göre yazıldı: terimin ne anlama geldiği değil, tesiste neye karşılık geldiği anlatılıyor.
Bu terim sözlükte yok. Eklememizi ister misiniz? Bize yazın.
25 terim
Yetiştiricilik ve büyüme
Biyokütle
Bir kafes, havuz ya da tesisteki canlı balığın toplam ağırlığı. Adet × ortalama gramaj ile tahmin edilir; her boylamada düzeltilir. Yem planı, hasat planı ve sigorta değeri bu sayıya dayanır.
Yetiştiricilik yönetimi →Boylama
Balıkların örneklenip tartılması ve gerekirse boy gruplarına ayrılması. Biyokütle tahmininin doğruluğu tamamen boylama sıklığına ve örneklem büyüklüğüne bağlıdır.
Yetiştiricilik yönetimi →Parti
Birlikte yönetilen ve birlikte izlenen balık grubu. Genelde bir yavru sevkiyle açılır, hasatla kapanır. Maliyet, yem ve izlenebilirlik kayıtları partiye bağlanır.
Yetiştiricilik yönetimi →Stoklama yoğunluğu
Birim su hacmine düşen balık miktarı; kg/m³ olarak ifade edilir. Yüksek yoğunluk büyümeyi yavaşlatır, stres ve hastalık riskini artırır, oksijen ihtiyacını yükseltir.
Yetiştiricilik yönetimi →Entansif yetiştiricilik
Balığın tamamen dışarıdan verilen yemle, yüksek yoğunlukta ve kontrollü koşullarda üretilmesi. Türkiye'deki destekleme mevzuatında bu üretim biçimi esas alınır.
Yetiştiricilik yönetimi →Ekstansif yetiştiricilik
Doğal besin kaynaklarına dayalı, düşük yoğunluklu üretim. Ek yem verilmez ya da çok sınırlı verilir; verim düşük, maliyet ve çevresel etki de düşüktür.
Özgül büyüme hızı
Balığın günlük yüzdesel büyüme hızı; SGR olarak da anılır. Sıcaklık, yem kalitesi, yoğunluk ve sağlık durumuna göre değişir. Büyüme eğrisinin eğimini verir.
Yetiştiricilik yönetimi →Kondisyon faktörü
Balığın boyuna göre ağırlığını ölçen gösterge. Aynı boydaki iki balığın besi durumunu karşılaştırmayı sağlar; ani düşüş beslenme ya da sağlık sorununa işaret eder.
Kafes
Denizde ağ ve yüzdürücüden oluşan üretim birimi. Çember ya da kare olabilir. Hacim, derinlik ve ağ göz açıklığı stoklama kapasitesini ve akıntı geçirgenliğini belirler.
Yetiştiricilik yönetimi →Havuz
İç su tesislerinde beton, toprak ya da fiberglas üretim birimi. Su debisi ve yenilenme hızı, havuzun taşıyabileceği biyokütlenin üst sınırını belirler.
Yetiştiricilik yönetimi →Raceway
Suyun bir uçtan girip diğer uçtan çıktığı, uzun ve dar akışlı havuz tipi. Alabalık yetiştiriciliğinde yaygındır; yüksek su değişimi sayesinde yüksek yoğunluğa izin verir.
Kapalı devre sistem
Suyun arıtılıp yeniden kullanıldığı üretim sistemi. Su tüketimini büyük ölçüde düşürür, sıcaklık ve kalite kontrolü sağlar; buna karşılık yatırım ve enerji maliyeti yüksektir.
Kuluçkahane
Yumurtadan yavru elde edilen tesis. Damızlık, kuluçka, larva ve yavru aşamalarını kapsar. Zincirin başlangıcıdır; buradaki kayıt eksikse izlenebilirlik tamamlanamaz.
İzlenebilirlik →Damızlık
Yumurta ve sperm alınmak üzere ayrılan olgun balık sürüsü. Genetik kalite, akrabalı üretimden kaçınma ve sürü yenileme planı verimliliği doğrudan etkiler.
Yavru
Büyütme tesisine sevk edilecek olgunluğa gelmiş genç balık. Sevkiyatı nakil belgesiyle yapılır; parti kodu bu aşamada verilir ve zincir boyunca korunur.
İzlenebilirlik →Larva
Yumurtadan çıkan ve henüz yavru boyuna ulaşmamış erken dönem balık. En hassas dönemdir; sıcaklık, ışık ve canlı yem yönetimi yaşama oranını belirler.
Yaşama oranı
Belirli bir dönemde hayatta kalan balık yüzdesi. Kuluçkahanede larva döneminin, büyütmede ise partinin başarısını ölçen temel göstergedir.
Mortalite
Belirli bir dönemdeki ölüm miktarı ve oranı. Ani artış hastalık, oksijen düşüşü, aşırı sıcaklık ya da stres göstergesidir. Günlük kaydı erken müdahalenin ön koşuludur.
Yetiştiricilik yönetimi →Hasat planı
Hangi partinin ne zaman, hangi boyda ve hangi miktarda hasat edileceğinin planı. Biyokütle tahminine, pazar fiyatına ve sipariş takvimine göre kurulur.
Yetiştiricilik yönetimi →Hasat
Balığın üretim biriminden çıkarılması. Genelde hasat öncesi aç bırakma dönemi uygulanır; hasat anındaki sıcaklık ve işleme süresi ürün kalitesini belirler.
Aç bırakma
Hasattan önce balığın belirli bir süre yemlenmemesi. Sindirim sistemini boşaltarak işleme hijyenini ve raf ömrünü iyileştirir.
Nakil
Canlı balığın bir yerden bir yere taşınması. Oksijen, sıcaklık ve yoğunluk kontrolü gerektirir; resmî nakil belgesi düzenlenmesi zorunludur.
İzlenebilirlik →Sürü
Aynı üretim biriminde birlikte yetiştirilen balık topluluğu. Parti kavramıyla örtüşür ancak sürü fiziksel, parti kayıtsal bir birimdir.
Ağ değişimi
Kafes ağının biyolojik kirlenme nedeniyle değiştirilmesi ya da temizlenmesi. Kirlenen ağ su geçirgenliğini düşürür, oksijen sorununa ve büyüme yavaşlamasına yol açar.
Biyolojik kirlenme
Ağ, halat ve yüzdürücü üzerinde canlı organizma birikmesi. Akıntıyı engeller, kafes yükünü artırır ve düzenli temizlik gerektirir.
15 terim
Yem ve besleme
Yem dönüşüm oranı
Bir kilogram canlı ağırlık artışı için tüketilen yem miktarı; FCR olarak anılır. Düştükçe iyidir. Maliyetin en belirleyici tek göstergesidir ve kafes bazında ölçülmediğinde sapmalar görünmez.
Yetiştiricilik yönetimi →Ekonomik yem dönüşüm oranı
Yem maliyetinin üretilen kilogram başına düşen tutarı. FCR düşse bile yem fiyatı yükseldiğinde bu gösterge kötüleşebilir; asıl kârlılık ölçüsü budur.
Finans ve maliyet →Yem sevki
Depodan çıkan yemin hangi üretim birimine gittiğinin kaydı. Kafes ya da havuz ayrımı yapılmadan tutulduğunda dönüşüm oranı yalnızca tesis ortalaması olarak bilinebilir.
Yetiştiricilik yönetimi →Yemleme oranı
Balığın canlı ağırlığının yüzdesi olarak günlük verilen yem miktarı. Sıcaklığa, balık boyuna ve tür özelliklerine göre tablolardan belirlenir.
Pelet
Sıkıştırılmış yem tanesi. Balık boyuna göre çapı değişir; yanlış boy pelet yem kaybına ve büyüme yavaşlamasına yol açar.
Ekstrüde yem
Yüksek sıcaklık ve basınçla üretilen, suda daha uzun süre bütünlüğünü koruyan yem. Batma hızı ayarlanabilir, yem kaybı düşüktür.
Balık unu
Yem hammaddesinin protein kaynağı. Türkiye büyük ölçüde ithalata bağımlıdır; fiyatı yem maliyetini ve dolayısıyla üretim maliyetini doğrudan belirler.
Balık yağı
Yem hammaddesinin yağ ve omega-3 kaynağı. Balık unu gibi ithalata bağımlıdır ve fiyat dalgalanmaları maliyeti hızla etkiler.
Yem kaybı
Balık tarafından tüketilmeden kaybolan yem. Aşırı yemleme, yanlış pelet boyu ve güçlü akıntı başlıca nedenlerdir; hem maliyet hem çevresel yük yaratır.
Yem stoğu
Depodaki yem miktarı ve hareketi. Sevkler kayda geçmediğinde stok ile fiili tüketim ayrışır ve dönem sonunda açıklanamayan fark oluşur.
Finans ve maliyet →Besleme tablosu
Su sıcaklığı ve balık boyuna göre günlük yem miktarını veren referans tablo. Yem üreticisi tarafından sağlanır, tesise göre ayarlanır.
Yem katkısı
Yeme eklenen vitamin, mineral, probiyotik ya da ilaç. Uygulama kayıtlarının partiye bağlı tutulması hem sağlık takibi hem denetim açısından gereklidir.
Aşırı yemleme
Balığın tüketebileceğinden fazla yem verilmesi. Doğrudan maliyet kaybı yaratır, su kalitesini bozar ve dönüşüm oranını yükseltir.
Otomatik yemleme
Yemin zamanlayıcı ya da sensör kontrollü sistemlerle verilmesi. Kayıt doğruluğunu artırır ancak sistemin ürettiği verinin üretim kaydına bağlanması gerekir.
Yem verimliliği
Verilen yemin ne kadarının canlı ağırlığa dönüştüğü. Dönüşüm oranının tersi olarak okunur; sürü sağlığı ve çevre koşullarıyla birlikte değerlendirilir.
15 terim
Su kalitesi ve çevre
Çözünmüş oksijen
Sudaki oksijen miktarı; mg/L olarak ölçülür. Sıcaklık arttıkça düşer. Kritik eşiğin altında beslenme durur, uzun sürerse toplu ölüm görülür.
Su sıcaklığı
Büyüme hızını, yem tüketimini ve hastalık riskini belirleyen temel çevresel değişken. Her türün optimum aralığı farklıdır; bu aralık dışında büyüme yavaşlar.
Tuzluluk
Sudaki çözünmüş tuz miktarı. Tür seçimini ve balığın ozmotik dengesini belirler; ani değişimler stres yaratır.
pH
Suyun asitlik-bazlık ölçüsü. Uygun aralık dışına çıktığında amonyağın toksik biçimi artar ve balık sağlığı bozulur.
Amonyak
Balık atığı ve artık yemden kaynaklanan azotlu bileşik. Yüksek pH ve sıcaklıkta toksik forma dönüşür; kapalı sistemlerde en kritik parametredir.
Nitrit
Amonyağın parçalanma ürünü. Kanın oksijen taşıma kapasitesini düşürür; kapalı devre sistemlerde düzenli izlenmesi gerekir.
Bulanıklık
Sudaki askıda katı madde miktarı. Solungaç tahrişine yol açar ve ışık geçirgenliğini düşürür.
Akıntı hızı
Kafes sahasında su değişimini belirleyen etken. Yeterli akıntı oksijeni yeniler ve atığı uzaklaştırır; aşırısı ağ deformasyonuna ve enerji kaybına yol açar.
Taşıma kapasitesi
Bir su kütlesinin sürdürülebilir biçimde taşıyabileceği azami üretim miktarı. Ruhsatlandırma ve kapasite artırımı kararlarının temelidir.
Sektörel su tahsis planı
Su kaynaklarının sektörler arasında paylaştırılmasına yönelik planlama. Su ürünleri yetiştiriciliğinin mevcut ve planlanan su ihtiyacı bu kapsamda değerlendirilir.
Ötrofikasyon
Aşırı besin yüklemesi nedeniyle su kütlesinde alg patlaması ve oksijen düşüşü. Yem kaybı ve atık yönetimi bu riskin başlıca kaynaklarıdır.
Alg patlaması
Belirli alg türlerinin hızla çoğalması. Oksijeni tüketir, bazı türler toksin üretir; hasat ve satış kısıtlamasına yol açabilir.
Çevresel izleme
Saha çevresindeki su ve sediman kalitesinin düzenli ölçülmesi. Ruhsat koşullarının bir parçasıdır ve kayıtlarının saklanması gerekir.
Sediman
Kafes altında biriken atık ve artık yem tabakası. Birikim oksijensiz koşullar yaratır; saha dinlendirme uygulamasını gerektirebilir.
Saha dinlendirme
Üretim biriminin belirli bir süre boş bırakılarak tabanın toparlanmasının beklenmesi. Biyogüvenlik ve çevresel sürdürülebilirlik açısından uygulanır.
12 terim
Sağlık ve biyogüvenlik
Biyogüvenlik
Hastalık etkenlerinin tesise girmesini ve yayılmasını önlemeye yönelik önlemler bütünü. Nakil kontrolü, dezenfeksiyon, karantina ve kayıt tutma temel bileşenleridir.
Karantina
Tesise yeni gelen canlı materyalin ayrı tutularak gözlenmesi. Hastalık taşıma riskini düşürür; süresi ve koşulları kayıt altına alınmalıdır.
Aşılama
Balıkların belirli hastalıklara karşı bağışıklık kazandırılması. Uygulama tarihi, aşı türü ve parti bilgisi kaydedilmelidir; ihracatta sorgulanabilir.
Yetiştiricilik yönetimi →İlaç uygulaması
Tedavi amaçlı ilaç kullanımı. Doz, süre ve arınma süresi kayıt altına alınmalıdır; kalıntı denetimlerinde bu kayıtlar esastır.
Arınma süresi
İlaç uygulaması sonrası balığın satışa sunulamayacağı bekleme süresi. Bu süreye uyulmaması kalıntı ihlali ve ürün reddi anlamına gelir.
Kalıntı
Üründe kalan ilaç ya da kimyasal madde. İhracat pazarlarında düzenli olarak denetlenir; sınır değeri aşan parti reddedilir.
İhracat ve belge →Parazit
Balık üzerinde ya da içinde yaşayan organizma. Büyümeyi yavaşlatır, stres yaratır ve ikincil enfeksiyonlara zemin hazırlar.
Bakteriyel enfeksiyon
Bakteri kaynaklı hastalık. Genellikle stres, yüksek yoğunluk ya da su kalitesi bozulmasının ardından ortaya çıkar.
Viral hastalık
Virüs kaynaklı hastalık. Tedavisi genelde mümkün değildir; korunma aşılama ve biyogüvenlikle sağlanır.
Stres
Balığın çevresel ya da yönetsel baskıya verdiği fizyolojik tepki. Bağışıklığı düşürür; yoğunluk, nakil ve boylama başlıca kaynaklarıdır.
Ölü toplama
Ölen balıkların düzenli olarak sudan alınması. Hem hastalık yayılımını engeller hem de mortalite kaydının doğruluğunu sağlar.
Hastalık teşhisi
Belirtilerin laboratuvar analiziyle doğrulanması. Doğru teşhis olmadan yapılan ilaç uygulaması hem maliyet hem kalıntı riski yaratır.
18 terim
Hasat, işleme ve lojistik
Fire
İşleme sırasında kaybedilen ağırlık. Baş, iç organ, kılçık ve deri ayrımından kaynaklanır. Hat ve vardiya bazında ölçülmediğinde kâr sızıntısı görünmez.
İşleme ve üretim →Randıman
Girdi ağırlığının ne kadarının satılabilir ürüne dönüştüğü. Firenin tersi olarak okunur; ürün tipine ve işleme yöntemine göre değişir.
İşleme ve üretim →Üretim emri
İşleme tesisinde hangi lottan hangi ürünün ne miktarda üretileceğini tanımlayan kayıt. Fire, randıman ve maliyet bu kayda bağlanır.
İşleme ve üretim →Ürün ağacı
Bir girdiden çıkan ürün ve yan ürünlerin tanımı. Bütün balıktan fileto, boy grubu ve yan ürüne giden yolu izlenebilir kılar.
İşleme ve üretim →Fileto
Kılçık ve baş ayrıldıktan sonra elde edilen ürün biçimi. Derili ya da derisiz olabilir; randımanı işleme becerisine göre değişir.
Boy grubu
Balıkların ağırlık aralıklarına göre sınıflandırılması. Fiyatlandırma ve müşteri talebi doğrudan boy grubuna bağlıdır.
Soğuk zincir
Ürünün hasattan tüketiciye kadar kesintisiz uygun sıcaklıkta tutulması. Kaydının tutulması ihracatta talep edilir; kopması ürün reddine yol açar.
İhracat ve belge →Şoklama
Ürünün hızla dondurulması. Hücre yapısını korur ve çözülme sonrası kaliteyi belirler.
Buzlama
Taze ürünün buzla soğutularak muhafaza edilmesi. Buz oranı ve yenilenme sıklığı raf ömrünü belirler.
Raf ömrü
Ürünün tüketilebilir kaldığı süre. Sıcaklık geçmişi, hijyen ve ambalajlama yöntemi tarafından belirlenir.
Ambalajlama
Ürünün taşıma ve satış için paketlenmesi. Parti kodu, üretim tarihi ve izlenebilirlik kodu bu aşamada etikete basılır.
İzlenebilirlik →Modifiye atmosfer
Ambalaj içindeki gaz bileşiminin değiştirilerek raf ömrünün uzatılması. Taze ürün ihracatında yaygın kullanılır.
Etiket
Ürün üzerindeki zorunlu bilgileri taşıyan işaret. Tür adı, üretim yöntemi, menşe ve parti kodu tüketici bilgilendirmesinin temelidir.
İzlenebilirlik →Parti kodu
Bir üretim partisini tekil olarak tanımlayan kod. Geri çağırma ve iz sürmenin dayandığı anahtar veridir.
İzlenebilirlik →Sevkiyat
Ürünün müşteriye gönderilmesi işlemi. Belge seti, soğuk zincir kaydı ve lot bağlantısı sevkiyata bağlanır.
İhracat ve belge →Çeki listesi
Sevkiyattaki koli, ağırlık ve içerik dökümünü gösteren belge. Gümrük ve alıcı kontrolünde kullanılır.
İhracat ve belge →Konteyner
Uluslararası taşımada kullanılan standart taşıma birimi. Soğutmalı tipleri su ürünleri ihracatının temelidir.
Kabzımal
Balığın toptan alım satımını yapan aracı. Üreticiye sezon öncesi avans verebilir; bu ilişki fiyat belirleme gücünü etkiler.
15 terim
İzlenebilirlik ve kalite
Lot
İzlenebilirlik amacıyla tanımlanan ürün grubu. Bir partiden birden fazla lot çıkabilir; ihracatta lot bazlı kayıt esastır.
İzlenebilirlik →İleri iz sürme
Bir hammadde, yem ya da yavru partisinden etkilenen tüm ürünlerin ve gittikleri müşterilerin bulunması. Sorun kaynağı bilindiğinde kullanılır.
İzlenebilirlik →Geri iz sürme
Elde bulunan bir ürünün hangi partiden, hangi üretim biriminden ve hangi girdilerden geldiğinin bulunması. Müşteri sorgusunda kullanılır.
İzlenebilirlik →Geri çağırma
Piyasaya sürülmüş bir ürünün güvenlik gerekçesiyle toplatılması. Tatbikatı düzenli yapılır ve tamamlanma süresi ölçülür.
İzlenebilirlik →Geri çağırma tatbikatı
Gerçek bir olay olmadan yapılan izlenebilirlik denemesi. Ölçülen tek şey süredir; kayıt dağınıksa saatler, sistemli ise dakikalar sürer.
İzlenebilirlik →HACCP
Gıda güvenliği tehlikelerini önceden belirleyip kontrol altına alan sistem. İşleme tesislerinde zorunludur ve kayıtlarının denetime hazır olması gerekir.
İşleme ve üretim →Kritik kontrol noktası
HACCP planında, kontrol edilmediğinde gıda güvenliğini doğrudan tehlikeye atan aşama. Her nokta için sınır değer, izleme ve düzeltici faaliyet tanımlanır.
İşleme ve üretim →Düzeltici faaliyet
Sınır değerin aşıldığı durumda uygulanan önlem. Ne olduğu, ne yapıldığı ve sonucun ne olduğu kayda geçmelidir.
İşleme ve üretim →Doğrulama
Kalite sisteminin tasarlandığı gibi çalıştığının bağımsız olarak kontrol edilmesi. İç denetim ve laboratuvar analizi başlıca yöntemlerdir.
İç denetim
Tesisin kendi kalite sistemini planlı biçimde denetlemesi. Belgelendirme denetimlerinden önce eksikleri görmenin en ucuz yoludur.
Kalite kaydı
Ölçüm, kontrol ve uygulamaların yazılı kanıtı. Denetimde sözlü beyan değil, tarih ve imza taşıyan kayıt esas alınır.
İşleme ve üretim →ASC belgesi
Sorumlu su ürünleri yetiştiriciliği sertifikası. Çevresel ve sosyal ölçütleri denetler; bazı Avrupa perakendecileri tarafından talep edilir.
İhracat ve belge →BAP sertifikası
Üretim zincirinin farklı halkalarını kapsayan uluslararası su ürünleri sertifikası. Kuluçkahaneden işleme tesisine kadar yıldız düzeyiyle ifade edilir.
İhracat ve belge →GLOBALG.A.P.
İyi tarım ve yetiştiricilik uygulamaları sertifikası. Üretim sürecinin izlenebilirlik ve gıda güvenliği açısından denetlenmesini kapsar.
İhracat ve belge →Tedarikçi onayı
Yem, yavru ve ambalaj tedarikçilerinin belirlenmiş ölçütlere göre değerlendirilip kayda alınması. İzlenebilirlik zincirinin ilk halkasıdır.
20 terim
Mevzuat, belge ve destekler
SUBİS
Su Ürünleri Bilgi Sistemi. Yetiştiricilik kayıtlarının tutulduğu Bakanlık sistemidir; destekleme ödemelerinden yararlanmak için kayıt zorunludur.
Yetiştiricilik yönetimi →Yetiştiricilik belgesi
Su ürünleri yetiştiriciliği yapabilmek için alınması gereken resmî belge. Tür, kapasite ve yer bilgisini içerir; destek başvurularının ön koşuludur.
Su ürünleri ruhsat tezkeresi
Su ürünleri avcılığı yapabilmek için gereken resmî izin belgesi. Gemi ve kişi bazında düzenlenir.
Nakil belgesi
Canlı balık ya da su ürününün taşınmasında düzenlenen resmî belge. Ürünün avcılıktan ya da üretimden satışa kadar izlenebilirliğini sağlar.
İzlenebilirlik →Sağlık sertifikası
İhraç edilen su ürününün insan tüketimine uygun olduğunu gösteren resmî belge. Alıcı ülkenin formatına göre düzenlenir.
İhracat ve belge →Menşe şahadetnamesi
Ürünün hangi ülkede üretildiğini belgeleyen evrak. Gümrük işlemlerinde ve tercihli tarife uygulamalarında kullanılır.
İhracat ve belge →Onay numarası
Gıda işletmelerine verilen ve etikette yer alan resmî kimlik numarası. İhracat yapabilmek için işletmenin onaylı listede bulunması gerekir.
İhracat ve belge →Gıda işletme kayıt belgesi
Gıda üretimi yapan işletmelerin resmî kayıt belgesi. Onay gerektiren işletmeler için ayrıca onay belgesi düzenlenir.
Üretim planlaması
Belirli türlerde üretim ve avcılığın planlama kapsamına alınması. Kota ve planlama, kayıt tutmayı zorunlu kılar.
Dijital seyir defteri
Avlanan ürünün gemide dijital olarak kaydedildiği defter. Karaya çıkış noktasındaki sisteme aktarılır ve izlenebilirlik zincirini başlatır.
IPARD
Avrupa Birliği ve Türkiye eş finansmanıyla yürütülen kırsal kalkınma programı. Su ürünleri tarafında işleme ve pazarlama yatırımları desteklenir.
Destek danışmanlığı →KKYDP
Kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi programı. Üretim tesisi kurulumu, kapasite artırımı ve makine-ekipman yatırımlarını kapsar.
Destek danışmanlığı →Uygun harcama
Destek programı kapsamında hibeye konu edilebilecek harcama kalemi. Sözleşme tarihinden önce yapılan harcamalar genellikle kapsam dışıdır.
Destek danışmanlığı →Hakediş
Yatırımın gerçekleştirilmesinin ardından hibe ödemesinin talep edilmesi. İstenen kayıt ve raporların eksiksiz sunulması gerekir.
Destek danışmanlığı →İzleme dönemi
Hibe ödemesi sonrasında yatırımın sürdürülmesinin denetlendiği süre. Üretim, satış ve istihdam kayıtlarının düzenli tutulması istenir.
Destek danışmanlığı →Yetiştiricilik desteği
Tür bazında kilogram başına yapılan üretim desteklemesi. SUBİS kaydı ve geçerli yetiştiricilik belgesi ön koşuldur.
Destek danışmanlığı →Yatırım teşvik belgesi
Makine-ekipman alımlarında vergi ve sigorta primi avantajı sağlayan belge. Hibe programlarından bağımsız olarak değerlendirilir.
Destek danışmanlığı →e-Fatura
Elektronik ortamda düzenlenen fatura. Ciro eşiğini aşan işletmeler için zorunludur; üretim kaydıyla entegre çalışması mükerrer veri girişini önler.
Finans ve maliyet →e-İrsaliye
Sevk irsaliyesinin elektronik biçimi. Sevkiyat kaydıyla birlikte üretildiğinde belge ve stok tutarlılığı sağlanır.
Finans ve maliyet →VERBİS
Veri sorumluları sicil bilgi sistemi. Kişisel veri işleyen işletmelerin belirli kriterleri karşılaması hâlinde kayıt zorunluluğu doğar.
Sonraki adım
Bu kayıtların hepsini elle tutmak zorunda değilsiniz.
Sözlükteki terimlerin çoğu bir kaydı işaret ediyor: yem sevki, boylama, mortalite, lot, fire, belge. Tek sistemde tutulduğunda denetim de destek başvurusu da kendiliğinden kolaylaşıyor.
Eksik bir terim mi var? Söyleyin, ekleyelim — sözlüğü sektörle birlikte büyütüyoruz.
Randevu talep et Ücretsiz araçlar