Lot izlenebilirliği nasıl kurulur?

İki farklı soru, iki farklı yön

İzlenebilirlik tek bir şey değil; birbirinin tersi iki sorunun cevabıdır.

Çoğu tesis geri iz sürmeyi bir şekilde yapabiliyor. Asıl zorlanılan yön ileri iz sürme: sorunlu bir yem sevkinin ya da yavru partisinin hangi lotları etkilediğini ve o lotların kime gittiğini bulmak. Geri çağırma gerektiğinde kritik olan da budur.

Lot nedir, partiden farkı ne?

Parti üretim tarafının birimidir: birlikte yetiştirilen balık grubu. Lot ise izlenebilirlik tarafının birimidir: birlikte işlenip birlikte sevk edilen ürün grubu.

Bir partiden birden fazla lot çıkabilir — örneğin aynı kafesten hasat edilen balık iki farklı günde işlenirse iki lot oluşur. Tersi de mümkündür: iki kafesten gelen balık aynı üretim emrinde işlenirse tek lot içinde birleşir. Bu birleşme noktası, zincirin en kritik yeridir; kaydedilmezse geri iz sürme orada kopar.

Zincirin halkaları

Eksiksiz bir zincir şu halkalardan oluşur. Herhangi biri kayıtsızsa zincir o noktada kopar:

1. Yavru girişi. Kaynak kuluçkahane, parti kodu, adet, ortalama gramaj, nakil belgesi.
2. Yerleşim. Hangi partinin hangi kafes ya da havuza konulduğu.
3. Girdiler. Yem sevkleri (hangi parti yem, hangi üretim birimine), aşı ve ilaç uygulamaları.
4. Nakiller. Birimler arası aktarmalar — en sık atlanan halka.
5. Hasat. Hasat emri, hangi birimden ne kadar, hangi tarihte.
6. İşleme. Üretim emri, giren lot(lar), çıkan ürünler, fire ve randıman.
7. Ambalaj. Lot kodunun etikete basılması.
8. Sevkiyat. Hangi lot, hangi müşteriye, hangi belgelerle.

Geri çağırma tatbikatı nasıl yapılır?

Tatbikat, gerçek bir olay olmadan yapılan izlenebilirlik denemesidir. Amaç ürünü toplamak değil, zincirin çalışıp çalışmadığını ve ne kadar sürdüğünü ölçmektir.

Adım adım

1. Rastgele bir sevkiyat seçin. Tercihen birkaç ay öncesine ait — güncel olan kolaydır.
2. Süreyi başlatın. Ölçülen tek şey budur.
3. Geri gidin. Bu sevkiyattaki lot hangi üretim emrinden çıktı, hangi partiden geldi, hangi kafeste büyüdü, hangi yavru partisinden geldi, hangi yemleri yedi?
4. İleri gidin. Aynı partiden çıkan diğer lotlar hangileri, kime gitti, şu an neredeler?
5. Miktar mutabakatı yapın. Üretilen toplam ile sevk edilen + depoda kalan toplamı tutuyor mu?
6. Süreyi durdurun ve kaydedin. Sonucu, eksikleri ve alınan aksiyonu yazılı tutun.

Nereden başlamalı?

Zinciri baştan sona bir anda kurmaya çalışmak çoğu tesiste tıkanıyor. Uygulamada işleyen sıra şu:

• Önce lot tanımını netleştirin. Sizin işletmenizde bir lotu ne belirliyor — hasat günü mü, üretim emri mi, müşteri mi? Yanıt tesise göre değişir ve baştan karara bağlanmalıdır.
• Sonra sevkiyat tarafını bağlayın. En çok sorgulanan yer burasıdır ve en hızlı kazanç buradadır.
• Ardından üretim tarafına inin. Hasat, işleme ve nakil kayıtları.
• En son girdileri bağlayın. Yem ve yavru partileri — zincirin en derin ucu.